Westerse bedrijven die actief zijn op de Chinese markt of meer Chinese bezoekers willen trekken maken onbedoeld nog wel eens een misstap, simpelweg omdat ze culturele achtergrondkennis missen. Chinese klanten of bezoekers kunnen dan boos worden over iets waarvan die bedrijven helemaal niet bedacht hadden dat het aanstootgevend zou kunnen zijn. Snak je naar een voorbeeld? De bekende Efteling-attractie Carnaval Festival is voor veel Chinese bezoekers zo’n steen des aanstoots.

Carnaval Festival: een feestje voor iedereen?

In het Carnaval Festival, een attractie die de Efteling in 1984 opende, maken bezoekers een feestelijke wereldreis. De attractie bevat honderden gestileerde poppen die mensen uit verschillende landen en culturen voorstellen. Om zoiets uit te beelden ontkom je bijna niet aan clichés. Carnaval Festival staat er dan ook bol van en is om die reden omstreden. De afgelopen jaren kwam de attractie verschillende keren negatief in het nieuws: hij zou racistisch zijn. Dit jaar besloot de Efteling de attractie te moderniseren: in de Afrika-scene maakten bosjesmannen plaats voor poppen in Afrikaanse klederdracht en in de Aziatische scenes verdwenen spleetogen en hazetanden. En toch blijft de attractie voor veel Chinese bezoekers aanstootgevend. De reden? Japan en China worden in de attractie door elkaar gehaald.

Het verhaal achter de koude relatie tussen China en Japan

Vanaf begin jaren ’30 tot het einde van de Tweede Wereldoorlog bezette Japan grote delen van China en beging daar afschuwelijke oorlogsmisdaden. Het bloedbad van Nanking is daarvan de bekendste. Tot op heden heeft de regering van Japan slechts in bedekte termen excuses aangeboden voor wat zij tijdens de bezetting van China heeft gedaan. De politieke relatie tussen de landen is nog altijd zeer koel en irritaties laaien geregeld op. En als in China de staatsoverheid boos is over iets, dan slaat dat altijd over op het Chinese volk. Zo namen ‘gewone’ Chinezen de afgelopen jaren meerdere keren het initiatief tot grote, nationale boycots van Japanse consumentenproducten.

Het door elkaar halen van China en Japan ligt gevoelig

Vanwege deze historie vindt de gemiddelde Chinese toerist het absoluut niet leuk als China en Japan door elkaar gehaald worden. En dat is precies wat er in Carnaval Festival gebeurt. In de attractie volgt eerst een Japan-scène waarin de Japanse vlag meerdere keren zichtbaar is. De Japan-scène loopt over in een China-scene, maar nergens is duidelijk waar de Japan-scène eindigt en de China-scène begint. Chinese vlaggen zijn nergens te bekennen. En in de scène met de grote rode draak (in Chinese ogen hèt symbool van China) is achter de draak een tekst te zien die ‘hartelijk welkom’ moet voorstellen, maar in het Modern Chinees totaal niet zo gebruikt wordt en door Japanners juist weer wel zo wordt uitgesproken. Dit is een wat taaltechnisch verhaal, maar waar het op neerkomt is: ook bij de tekst achter de rode draak hebben sommige Chinese bezoekers een associatie met een onaangenaam verleden.

Het ‘festivalbezoek’ zorgt bij Chinezen voor vragen en verwarring

Menig Chinees bezoeker komt ontluisterd het Carnaval Festival van de Efteling uit. Wat werd in die attractie gesuggereerd? Is deze uitbeelding, waarin China onderdeel van Japan lijkt, een referentie aan de Japanse bezetting van China? Of halen die onwetende Westerlingen per ongeluk van alles door elkaar? 

Je kunt veel vinden van de gevoeligheid van de Chinese bezoeker, maar hij is er nu eenmaal. Als Westers bedrijf is het belangrijk te bepalen wat je hiermee doet. Ga je aanpassingen doen om de Chinese gast te behagen of verander je niets? Welke keuze je maakt is aan jullie, zolang je je maar bewust bent van de eventuele gevolgen ervan. 

Wil jij, op basis van meer achtergrondkennis over de geschiedenis en politiek van China, bewustere keuzes kunnen maken? Kijk dan eens naar onze training China: politiek en praktijk.

Leave a Reply